Madeira reis 26 maart tot en met 2 april 2011 
     
Op zaterdag 26 maart j.l. vertrokken we met 10 collega’s van verschillende ROC’s voor een studiereis naar Madeira. We hebben ons georiënteerd op de verschillende vormen van Beroepsonderwijs in Portugal en de wijze waarop een aantal scholen voor beroepsonderwijs hun aanpak aan overbelaste jongeren vormgeven. 

Na een spectaculaire landing op de bijzonder gelegen luchthaven van Madeira, deze is door Nederlandse aannemers gerealiseerd, rijden we naar ons hotel in Funchal, de hoofdstad van Madeira. Zondag, de eerste dag van ons bezoek benutten we om elkaar onderling beter te leren kennen, onderwijservaringen en inzichten te delen, maar ook om het eiland te verkennen.

We maken een trip over kronkelwegen door een mooi begroeid bergachtig landschap. We nemen de binnenwegen en zien terrasbebouwing, met bananenplantages en andere vormen van akkerbouw.
Er zijn weinig of geen stranden terwijl de zee overal te zien is. In het noorden van het eiland zijn er wel prachtige natuur(zee) zwembaden. Madeira heeft in zijn geschiedenis onder Engelse en Portugese invloeden gestaan. Het is nu een provincie van Portugal, maar met een redelijk autonoom zelfbestuur. Winston Churchill kwam er graag en heeft er veel geschilderd. Het valt me op dat de mensen redelijk goed Engels spreken. Madeira heeft nu veel last van de crisis, m.n. het toerisme lijdt er onder. Het eiland maakt op mij een schone, opgeruimde en een redelijk welvarende indruk. Ik hoor van de gids dat de grote gezinnen en de aanwezige alcoholproblematiek, alcoholgebruik maakt deel uit van het cultuur, voor problemen zorgen.

Op maandag brengen we het 1e schoolbezoek aan de vocational school Cristovoa Colombo, een privéschool, kleinschalig, mooi geoutilleerd en gefaciliteerd, in het centrum van Funchal. We krijgen een presentatie over de opbouw van het beroepsonderwijs in Portugal en spreken met docenten en directie. Het is een hartelijk, bevlogen team van docenten. Een docent geeft per week 30 klokuren les aan groepen van ongeveer 17-20 deelnemers. Ze onderscheiden geen verschillende opleidingsniveaus; haal je het niet, dan blijf je zitten en stroom je uit zonder diploma. Er is veel informeel contact over het werk en formeel is er 1 x in de 3 maanden docentenoverleg. Het docentensalaris is ongeveer de helft in vergelijking met die van de gemiddelde Nederlands docent. De sfeer in de school komt heerlijk relaxed, verzorgd en vrolijk op mij over. We hebben gelijk contact en iedereen is vooral heel erg vriendelijk. Er is aandacht voor de drop outs en early leavers. Op de school is een eigen schoolpsycholoog aanwezig. De school biedt ook steeds meer omscholingstrajecten aan voor jonge werklozen in samenspraak met het Instituto de emprego da Madeira, vergelijkbaar met het UWV werkbedrijf. We hebben daar op donderdag een bezoek gebracht.
 
Dinsdag gaan we naar de “hostingschool” St. Martinho, het centrum voor BBL beroepsonderwijs. We zien een bijzonder goed geoutilleerde onderwijsomgeving, van alle technische snufjes voorzien. De directrice is terecht zeer trots en wederom worden we erg vriendelijk ontvangen. Met verbazing hoor ik dat nagenoeg alle schoolinventaris uit Europese gelden zijn bekostigd. Ook hier kleine klassen en veel persoonlijke aandacht. ’s Middags gaan we nog naar een BPV biedend bedrijf en vertellen ze over de samenwerking met elkaar. Niet anders dan bij ons.

Woensdag geven wij presentaties over ons onderwijs aan docenten en vertrekken we daarna naar een bijzondere school “Vila Mar”. Het is een instelling die zich gespecialiseerd heeft in het werken met moeilijke jeugd. Alles is er opgericht om ze weer op een goede plaats in het samenleving te brengen. Deze instelling heeft naast dag en nachtopvang ook een kleine school waar deze jongeren opgeleid worden tot kok of timmerman. De producten die ze maken verkopen ze weer. Er staat een energiek, jong modern docententeam, die van weinig iets proberen te maken. Hier is het Europese geld absoluut niet aangekomen, maar ben ik geraakt door de gemeenschappelijke bevlogenheid. Hier kunnen wij van het Da Vinci College veel brengen en halen. 
 
Op donderdag hebben we nog een gesprek met werkloze jongeren en jong volwassenen die een beroepsopleiding volgen en vol ambities hun leven verder vorm willen gaan geven. Een aantal hebben inmiddels alweer een baan gevonden, anderen overwegen om naar Engeland te gaan, maar ook kijken ze naar ons of er kansen voor hun zijn in Nederland.
Op vrijdag brengen we nog een bezoek aan het centrum ter bestrijding van alcohol en drugs. Ook hier zijn er samenwerkingsafspraken met de scholen gemaakt vergelijkbaar met de onze.
 

Madeira ligt naast Afrika, maar maakt deel uit van Europa en dat voel je overal.
Zaterdag vliegen we weer terug en ik besluit om mij te gaan inzetten voor de Vila Mar school. Voor mijzelf was het boeiend en leerzaam om met collega’s van andere ROC’s een hele week op te trekken. Veel gehoord over de aanpak van VSV in de andere ROC’s en ik ga deze collega’s in het nieuwe schooljaar bij het Da Vinci College uitnodigen.

Truus Hafkamp