Afgelopen voorjaarsvakantie nam ik op eigen gelegenheid deel aan een georganiseerde reis naar Suriname voor de medewerkers van het Da Vinci College, Zadkine en het Albeda College. Het programma was opgesteld door een oud-docent van Zadkine, Rudi van Eyck. Het was een leuke en interessante ervaring.

De bezoeken aan Fort Zeelandia en Nieuw-Amsterdam leerden mij nog eens hoe verschrikkelijk onze voorouders zich hier misdragen hebben. Duizenden slaven zijn mishandeld en het grootste deel van de bevolking in lange tijd onderdrukt. De Hollanders maakten er in de negentiende eeuw een potje van. Ze gebruikten de winsten uit onze andere kolonie Nederlands-Indië om de tekorten in Suriname te dichten. Pas na de afschaffing van de slavernij in 1863 kwam het onderwijs in het Nederlands voor de huidige bewoners goed op gang. Indruk op mij maakten ook de zichtbare kogelgaten in de muren van Fort Zeelandia. Deze werden gemaakt tijdens de decembermoorden in 1982 na de staatsgreep van de huidige president Desi Bouterse.

Jaw-jaw
In het binnenland, Jaw-Jaw, bezochten we na een lange boot- en bustocht een lagere school waar kinderen rond de veertig euro schoolgeld betalen. Ze komen allemaal in een groen-witgeblokt uniform op school. Opmerkelijk waren de posters met seksuele voorlichting; ze beginnen al vroeg in Suriname. Vanuit Nederland hadden we schriften, pennen, een voetbal en andere schoolspullen meegenomen. Ook gaven we een bijdrage aan het schoolfonds.

Nieuw complex
Voor het vervolgonderwijs moeten leerlingen helemaal naar Paramaribo. Zij hebben daar echter niet altijd het geld of de contacten voor. Een nieuw initiatief is om het voortgezet onderwijs ook in het binnenland te verzorgen. Dit gebeurt in een nieuw complex, waarbij ook huisvesting en gezondheidszorg zijn geregeld. In het najaar start de eerste groep leerlingen.

Multicultureel
Suriname is multicultureel, waarbij niet een bevolkingsgroep overheerst. 87.000 Creolen, 135.000 Hindoestanen, 71.000 Javanen en 72.000 Marrons (oorspronkelijk gevluchte slaven) leven over het algemeen vreedzaam samen. In toenemende mate vestigen ook Chinezen (ongeveer 60.000) zich in Suriname. Vaak beginnen ze een supermarkt. In de jaren ’80 was er strijd tussen Desi Bouterse en Ronny Brunswijk, die nu gezamenlijk in de regering zitten. In Paramaribo woont het grootste deel van de bevolking de stad is redelijk overzichtelijk.

Verpleegkundigen
Op de vierde dag bezochten we een school in Paramaribo. De Centrale opleiding voor Verpleegkundigen en beoefenaren van Aanverwante Beroepen (COVAB) geeft beroepsonderwijs aan ongeveer achthonderd studenten (het zijn voornamelijk meiden). In het schooljaar 2010-2011 is probleemgestuurd onderwijs ingevoerd. Directeur Yacintha Lieuw A Soe gaf ons een rondleiding, waarbij de aspirant-verpleegkundigen graag op de foto gingen. De docenten Helpende zorg en welzijn van het Da Vinci/ Albeda College waren aangenaam verrast over de goede (ICT-)faciliteiten en de ruimte voor docenten en studenten. Voor een groep studenten was bijvoorbeeld een etage ingericht met kamers.

Deze komen vooral van pas voor studenten die vanuit het binnenland de opleiding willen volgen en geen familie in Paramaribo hebben.

Techniek
We bezochten ook het Natuurtechnisch Instituut - Middelbare Beroepsopleidingen (Natin) met mbo-opleidingen voor techniek. Het Natin heeft als doel een goed opgeleid en gemotiveerd beroepskader op te leiden op technisch, natuur-technisch en laboratoriumgebied voor bedrijven, de overheid en de dienstensector. De verplichte vooropleiding is mulo. De opleidingen duren allemaal vier jaar. Opmerkelijk was dat het vakkenpakket twee uur lichamelijke opvoeding bevat en de Surinamers het belangrijk vinden dat de studenten bewegen, prima gedachte. De stage is meestal in het derde leerjaar en duurt gemiddeld twaalf weken. In het vierde leerjaar volgen de studenten een afstudeerproject van drie maanden bij een bedrijf. Het Natin heeft honderdzeventig vaste docenten en honderd parttimers. De lessen beginnen om 7.00 uur en eindigen om 13.30 uur vanwege de hoge temperaturen.

Stageplekken
Op weg naar het oosten van Suriname reed ons busje over de weg in aanbouw bij Albina (tegen Frans-Guyana en Meerzorg). De totale 136 kilometer asfalt wordt mede gelegd door het Rotterdamse bedrijf MNO Vervat. Mogelijk zijn er nog enkele stageplekken voor onze studenten van de opleidingen Bouw beschikbaar.

Intensief en leuk
Het programma was intensief en leuk. Het was bijzonder interessant om, naast het bezoek aan de jungle en excursies naar dolfijnen, kaaimannen en schildpadden, zicht te krijgen op de organisatie van het beroepsonderwijs in Suriname. Voor wie de excursie heeft gemist en ook een kijkje wil nemen: in de herfstvakantie is een soortgelijke reis voor onder andere Da Vinci-medewerkers.

Zanderij airport (Paramaribo, Suriname) een typisch Zuid Amerikaans vliegveld. Vertraging van 4 uur (terugvlucht), alles gaat in majana tempo (het komt morgen wel) maar buiten dat een geweldige studiereis (cultuurtrip) gemaakt van 10 dagen. We zijn met een groep van 14 collega’s van verschillende scholen op pad geweest.

Onze trip is begonnen in de hoofdstad Paramaribo, onder leiding van een gids hebben we de locale markt, het slavenfort Zeelandia en 2 mbo opleidingen (technisch & verzorgende) bezocht. De opleidingen tonen goede werkomstandigheden, materialen, docenten, gebouwen, een positieve leeromgeving voor studenten. Paramaribo wordt gekenmerkt door een ontspannen sfeer in de stad, leuke eettentjes, knusse straatjes en ook een mooie palmentuin is er te vinden. Wilde dolfijnen hebben we ontmoet in de monding van de rivier.

3 dagen zijn doorgebracht in het hart van de jungle in het dorp (Jamaika), geslapen onder een klamboe in een dorp van de locale bewoners, erg indrukwekkend! De dorpen in dit gebied kennen weinig luxe wat ook terug te zien is op de basisscholen. Er wordt aan grote klassen lesgegeven, lesmateriaal is oud maar ondanks dat zijn de kinderen een lust voor het oog!

Een twee daagse trip is gemaakt naar Galibi (noord-oost kust Suriname/Frans Gyana). Galibi een bounty-achtig gebied waar dieren als: apen/slangen/kaaimannen en vooral de reuzenschildpadden voorkomen. We zijn s’ nachts gaan kijken naar de soepschildpadden die eieren aan het leggen waren, wat kan oplopen tot ongeveer 150 eieren per schildpad per keer. Een tocht om aan te raden, zo mooi en vooral erg bijzonder!

Een dag voor vertrek zijn we de grens per boot overgestoken naar Frans Gyana, daar is kennis gemaakt met Gevangenis Papillon Saint-Laurent du Maroni (Dit is de gevangenis waar Papillon uit is ontsnapt, en waar de gelijknamige film Papillon op is gebaseerd). Het moet daar een afschuwelijke tijd zijn geweest.

Al met al een erg interessante ervaring met Suriname. Een beeld gekregen van het basis en mbo onderwijs. Eén ding wat daar van geleerd kan worden is dat wij niet mogen klagen want als je dat doet ga eens een kijkje nemen in Suriname en je zal tot de conclusie komen: wij hebben het luxe!!

Reizende & sportieve groet,

Dennis Loonen (LNN)

Docent; Sport & spel, zorg en welzijn